เป้าหมายและพื้นฐาน
เมื่อจบ: จัดลำดับการตรวจยอดและอ่าน Trial Balance
พื้นฐานที่ต้องรู้: 08–10
แบบฝึกหลัก: จัดทำ checklist ตรวจยอดจากบริษัทตัวอย่าง
ภาพรวมก่อนลงมือทำ
ลำดับตรวจยอดก่อนสิ้นเดือน
ตรวจสอบย้อนกลับได้ด้วยขอบเขตและหลักฐานที่ชัดเจน
- กำหนดขอบเขต
บริษัท ช่วงวันที่ และตัวกรอง
- ตรวจรายการและยอด
ทบทวนบัญชีและรายการที่เกี่ยวข้อง
- วิเคราะห์ส่วนต่าง
ตามเลขเอกสารและบันทึกประเด็นค้าง
- สรุป Checklist
แนบหลักฐานและอ่าน Trial Balance
สิ่งที่ควรจำบทนี้เป็นการฝึกตรวจยอด ไม่ใช่ขั้นตอนปิดปีหรือการรับรองความถูกต้องทางภาษี
กำหนดช่วงและขอบเขต
เลือกเดือนฝึกหนึ่งเดือน ให้ทุกหน้าที่จะเทียบใช้ company, Posting Date สิ้นงวด, สกุลเงิน และ Dimension เดียวกัน จดรายการที่ยังไม่ Post แยกต่างหาก ยอดสมดุลไม่ได้พิสูจน์ว่าใช้บัญชีถูกหรือบันทึกครบ
รายการสำคัญในโจทย์: ยอดลูกหนี้/เจ้าหนี้หลังบท 10, สินค้าจากบท 07 และ Journal จากบท 09 ให้ผู้ดูแลบัญชีเป็นผู้ยืนยันบัญชีคุมและเงื่อนไขรายงานที่จะเปรียบเทียบ
ขั้นตอนตรวจยอดก่อนสิ้นเดือน
- ทบทวนเอกสารฝึกทั้งหมด แยก Draft, Posted และรายการที่ถูกยกเลิก ตรวจไม่ให้มีธุรกรรมที่ตั้งใจทำแต่ยังไม่ Post
- เปิด Trial Balance ผ่าน Tell Me ระบุ Date Filter ตั้งแต่ต้นเดือนถึงสิ้นเดือนที่เลือก Preview รายงาน จด Net Change และ Balance ของบัญชีที่เกี่ยวข้อง
- เปิด G/L Entries ของบัญชี A/B จากบท 09 กรองวันและเลขเอกสาร ตรวจเดบิตเครดิตกับยอดเปลี่ยนแปลงในรายงาน
- เปิดรายการลูกหนี้/เจ้าหนี้และรายงานยอด ณ วันสิ้นงวดที่เหมาะสม เทียบบัญชีคุมใน G/L โดยใช้ขอบเขตเดียวกัน อย่าใช้เฉพาะรายการที่ Open ปัจจุบันเพื่อสรุปยอดย้อนหลัง
- ตรวจจำนวนสินค้ากับบท 07 และจดว่าการตรวจมูลค่าสินค้าต้องรวมการปรับต้นทุน/ลงต้นทุนเข้าบัญชีตามที่บริษัทตั้ง ไม่สรุปจากจำนวนอย่างเดียว
- เทียบธนาคารฝึกกับ statement สมมติที่ผู้ดูแลให้ ระบุรายการยังไม่จับคู่หรือค่าธรรมเนียมที่ยังไม่บันทึก แยกจากการ Apply หนี้
- บันทึกส่วนต่าง ผู้รับผิดชอบ และหลักฐานแต่ละข้อ ตรวจซ้ำหลังแก้ไขด้วยกระบวนการที่อนุมัติ
แบบฝึก: checklist ที่ตรวจย้อนกลับได้
สร้างตาราง 5 ช่อง: หัวข้อตรวจ, Filter/วันที่, ยอดจากแหล่ง A/B, ส่วนต่าง, หลักฐาน/ผู้ตรวจ ใส่อย่างน้อย Journal A/B, ลูกหนี้, เจ้าหนี้, สินค้า และธนาคาร หากยังไม่มี statement ให้ระบุ “ยังไม่ได้กระทบยอด” แทนการติ๊กผ่าน
ตั้งคำถามสมมติ: ถ้ารายการวันที่วันแรกของเดือนถัดไปหลุดเข้า Net Change ควรปรับ Filter หรือแก้เอกสารอย่างไร ให้ตรวจ Posting Date จริงก่อนตัดสินใจ
ผลที่คาดหวัง
คุณสร้างรายงานที่บันทึกเงื่อนไขไว้และตามยอดไป G/L Entries ได้ แยก “ตรวจแล้ว”, “มีส่วนต่าง” และ “ยังไม่มีหลักฐาน” ชัดเจน Trial Balance ใช้ดูยอด ณ วันและการเปลี่ยนแปลงในช่วง การเห็นเดบิตเครดิตสมดุลเป็นเพียงหนึ่งการตรวจ
บทนี้จบที่การเตรียมตรวจเดือน ไม่ทำ Close Income Statement, ปิด Fiscal Year หรือเปลี่ยนช่วงอนุญาต Post ของบริษัท
ปัญหาพบบ่อย
- งบทดลองตรงแต่ยอดลูกหนี้ย้อนหลังไม่ตรง
- ตรวจวัน Apply และเงื่อนไขรายงานย้อนหลัง เทียบสกุลเงิน/Dimension/บัญชีคุมให้ตรง ไม่ใช้ยอดค้างปัจจุบันแทนยอด ณ วันย้อนหลัง
- ธนาคารไม่ตรงแม้หนี้ปิดแล้ว
- การ Apply กับ Invoice และ bank reconciliation ตรวจคนละความสัมพันธ์ ต้องตรวจ statement และรายการธนาคารแยก
- กดปิดเดือนได้เลยไหม
- ให้ผู้รับผิดชอบยืนยัน checklist และนโยบายบริษัทก่อน ชุดฝึกไม่ครอบคลุมการปิดงวดจริง ภาษี หรือการตรวจสอบบัญชีทั้งหมด
เอกสารอ้างอิงทางการ
อ่านประกอบและตรวจชื่อเมนู/ข้อจำกัดของเวอร์ชันที่คุณใช้ เอกสารเดิมตรวจ 22 ตุลาคม 2569; เอกสารติดตั้งและพื้นฐาน Developer ที่เพิ่มตรวจ 4 พฤศจิกายน 2569